direct naar inhoud van 6.4 Geluid
Plan: Sweelinckschool 2012
Status: ontwerp
Plantype: projectbesluit
IMRO-idn: NL.IMRO.0484.P015sweelinck2012-0002

6.4 Geluid

6.4.1 Inleiding

Beschrijving omgeving

De Sweelinckschool aan het Groenoord 247-249 ligt in de woonwijk Groenoord. In deze wijk staan vrijwel uitsluitend woningen. De Sweelinckschool is een van de uitzonderingen.

De school met het schoolplein wordt aan alle zijden omsloten door woningen. De afstand van de school met het schoolplein tot de dichtstbijgelegen woningen is ca. 10 meter aan de noordzijde, ca. 25 meter aan de oostzijde, ca. 25 meter aan de zuidzijde en ca. 20 meter aan de westzijde.

Langs de school loopt de weg Groenoord; dit is een ringweg door de woonwijk.


Gebruik van het schoolplein

De gemeente heeft in overleg met de Scope scholengroep afgesproken dat het schoolplein ook buiten de gebruikelijke schooltijden gebruikt kan worden door spelende kinderen. Hiertoe zijn in het verleden enkele speeltoestellen, zoals een klimrek, een speelrek en een zandbak op het schoolplein geplaatst. In afbeelding 6.2 is het schoolplein te zien vanuit zuidelijke richting.

afbeelding "i_NL.IMRO.0484.P015sweelinck2012-0002_0005.jpg"

Afbeelding 6.2: Schoolplein Sweelinckschool

Toezichthouders van de gemeente Alphen aan den Rijn hebben het gebruik van het schoolplein buiten schooltijd meerdere malen gecontroleerd. De rapporten van deze bezoeken zijn in bijlage 1 bijgevoegd. Uit deze controles kan geconcludeerd worden dat er grote verschillen zijn in het gebruik van het schoolplein buiten de schooltijden. Het gebruik loopt uiteen van helemaal niemand aanwezig tot 8 spelende kinderen. Tijdens deze bezoeken werd alleen het speelterrein aan de oostzijde gebruikt.

In dit projectbesluit wordt een gedeelte van het schoolplein bestemd als algemeen speelterrein, ook buiten de gebruikelijke schooltijden.

Het algemeen gebruik van het schoolplein buiten de gebruikelijke schooltijden is bedoeld voor kinderen van de basisschoolleeftijd. Voor het gebruik buiten schooltijden zijn verder gebruikstijden afgesproken. Deze zijn:

  • maandag tot en met vrijdag na schooltijd tot uiterlijk 19.00 uur;
  • zaterdag van 11.00 uur tot 16.00 uur;
  • In de schoolvakanties gelden op maandag tot en met vrijdag als gebruikstijden van 15.00 uur tot uiterlijk 19.00 uur.

Op de overige dagen en tijdstippen wordt het schoolplein niet gebruikt.

Eerder projectbesluit

Bij besluit van 25 januari 2011 heeft de gemeente Alphen aan den Rijn een projectbesluit genomen waarin het gebruik van het schoolplein buiten de gebruikelijke schooltijden mogelijk gemaakt werd. In beroep heeft de Rechtbank dit besluit vernietigd (uitspraak 23 november 2011). De belangrijkste overwegingen ten aanzien van de geluidaspecten zijn:

  • Ten opzichte van het omgevingsgeluid van 36 dB(A) wordt de geluidbelasting vanwege het schoolplein met 6 tot 11 dB(A) overschreden;
  • De geluidbelasting vanwege spelende kinderen zal bij 8 spelende kinderen ca. 45 dB(A) bedragen en bij 20 spelende kinderen 45-50 dB(A);
  • Het geluid van het trappen van een bal tegen een muur is niet in het geluidrapport meegenomen;
  • Er is onvoldoende gemotiveerd waarom een overschrijding van het omgevingsgeluid van 10 - 15 dB(A) toch leidt tot een aanvaardbaar woon- en leefklimaat;
  • Juist in de avondperiode na 19.00 uur worden de normen van het Activiteitenbesluit overtreden;
  • Er is onvoldoende geborgd dat de gebruikstijden en de leeftijd van de doelgroep ook in de toekomst worden gerespecteerd.

Bij het projectbesluit van 25 januari 2011 behoort een geluidrapport (Rapport 'Akoestisch onderzoek schoolplein basisschool Groenoord 247-249, Alphen aan den Rijn, d.d. 18 mei 2010, rapportnummer 2010005302, opgesteld door de Milieudienst West-Holland). Dit geluidrapport is, mede naar aanleiding van de uitspraak van de Rechtbank aangepast. Daarnaast is het geluidrapport aangepast aan de gebruikstijden en aan de gebruikte delen van het buitenterrein van de school.


Het gewijzigde geluidrapport maakt onderdeel uit van dit aangepaste projectbesluit en is opgenomen in de bijlagen, zie bijlage 1.

6.4.2 Regelgeving

Spelende kinderen veroorzaken geluid. Dit kan tot geluidhinder voor de omgeving leiden. De school, inclusief het bijbehorende schoolplein, valt onder de werking van het Activiteitenbesluit. In dit besluit zijn in artikel 2.17 geluidnormen opgenomen, waaraan de school en de activiteiten op het schoolplein moeten voldoen. Hieronder zijn de relevante onderdelen van dit artikel opgenomen.

Artikel 2.17 Activiteitenbesluit

  • 1. Voor het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau (LAr,LT) en het maximaal geluidsniveau LAmax, veroorzaakt door de in de inrichting aanwezige installaties en toestellen, alsmede door de in de inrichting verrichte werkzaamheden en activiteiten en laad- en losactiviteiten ten behoeve van en in de onmiddellijke nabijheid van de inrichting, geldt dat:
  • a.
    a. de niveaus op de in tabel 2.17a genoemde plaatsen en tijdstippen niet meer bedragen dan de in die tabel aangegeven waarden;


Tabel 2.17a

  07:00–19:00 uur   19:00–23:00 uur   23:00–07:00 uur  
LAr,LT op de gevel van gevoelige gebouwen   50 dB(A)   45 dB(A)   40 dB(A)  
LAmax op de gevel van gevoelige gebouwen   70 dB(A)   65 dB(A)   60 dB(A)  

Op grond van artikel 2.18, lid 1 onder h, hoeft het stemgeluid van kinderen op het schoolplein gedurende de schooltijden vanaf een uur voor aanvang tot een uur na beëindiging van het onderwijs niet aan de normen van artikel 2.17 getoetst te worden.

Buiten schooltijden geldt de uitzondering voor het stemgeluid van kinderen op het schoolplein van artikel 2.18, lid 1 onder h van het Activiteitenbesluit niet. De activiteiten binnen de school en op het bijbehorende schoolplein moeten dan voldoen aan de in artikel 2.17 van het Activiteitenbesluit gestelde geluidnormen.

Om de bestemmingswijziging van het schoolplein tot algemeen speelterrein mogelijk te maken, moet tevens beoordeeld worden of de geluidbelasting vanwege de activiteiten op het schoolplein buiten schooltijden niet tot een onevenredige belasting voor de omgeving leiden en daarmee de woon- en leefkwaliteit niet onevenredig belast.

6.4.3 Onderzoek

Omgevingsgeluid

Het Groenoord ligt in de gelijknamige woonwijk Groenoord. Het Groenoord is een ringweg door de woonwijk die niet bestemd voor doorgaand verkeer, maar alleen gebruikt wordt voor bestemmingsverkeer.

Langs de wijk Groenoord loopt de Eisenhowerlaan naar de Albert Schweitzerbrug. De Eisenhowerlaan is een drukke doorgaande weg. Langs de Eisenhowerlaan staat een geluidscherm dat een deel van het verkeersgeluid vanwege deze weg tegenhoudt.

Gelet op de ligging en de functie van de weg Groenoord, kan gesproken worden van een rustige woonwijk in een stad, met weinig verkeer. Op grond van hoofdstuk 4, tabel 4 van de Handreiking industrielawaai en vergunningverlening (uitgave okt. 1998) bedraagt de aanbevolen streefwaarde voor een dergelijke woonomgeving 45 dB(A) in de dagperiode.

Ten aanzien van maximaal optredende geluidniveaus LAmax worden niveaus tot 70 dB(A) in de dagperiode als algemeen aanvaardbaar gezien. Dergelijke pieken doen zich in de dagperiode regelmatig voor vanwege omgevingseigen geluiden, waaronder huiselijke geluiden, verkeersgeluiden en geluiden van spelende kinderen op straat.

Geluid schoolplein

De Omgevingsdienst West-Holland heeft onderzoek uitgevoerd naar de geluidbelasting ter plaatse van omliggende woningen vanwege de spelende kinderen op het schoolplein. Het opgestelde geluidrapport (Rapport 'Akoestisch onderzoek schoolplein basisschool Groenoord 247-249, Alphen aan den Rijn', d.d. 6 juli 2012, kenmerk 2012007204, opgesteld door Omgevingsdienst West-Holland) is in bijlage 2 bijgevoegd.

In het onderzoek is met behulp van berekeningen bepaald welke geluidbelasting vanwege spelende kinderen ter plaatse van omliggende woningen heerst. Hiertoe is een rekenmodel opgesteld waarin de situatie ter plaatse is gemodelleerd.

De geluidsniveaus van de in het model ingevoerde spelende kinderen zijn niet gebaseerd op geluidmetingen ter plaatse maar op literatuurgegevens. Er zijn geen geluidmetingen van spelende kinderen uitgevoerd, omdat voor de vaststelling van een representatief bronvermogen vele metingen moeten worden uitgevoerd. De literatuurgegevens zijn gebaseerd op een groot aantal gegevens en vormen daarmee een betrouwbaardere bron dan enkele nieuwe praktijkmetingen.

Ook voor de pieken in het geluid veroorzaakt door kinderen, bijv. tijdens hard schreeuwen, is gebruik gemaakt van standaard literatuurgegevens. Alleen het piekgeluid veroorzaakt door het schieten met een bal tegen een muur is ter plaatse door middel van geluidmetingen bepaald.


Rekenmodel

Voor het onderzoek is een rekenmodel opgesteld. In dit rekenmodel is de school en de omliggende woonomgeving opgenomen. Het schoolplein is onderverdeeld in 4 delen. Per deel is ervan uitgegaan dat 8 kinderen tegelijkertijd aanwezig zijn. In het model zijn, per deel, 4 geluidbronnen met een gemiddelde geluidbelasting ingevoerd en een geluidbron voor het piekgeluidniveau.

Op elk deel is uitgegaan van het spelen van 8 kinderen tegelijkertijd, het aantal dat volgens de constateringenrapporten van de gemeente maximaal tegelijkertijd aanwezig was. Hiermee wordt bereikt dat het geluidniveau bij de per deel van het schoolplein dichtstbijgelegen woningen zo realistisch mogelijk bepaald wordt. De berekeningen zijn uitgevoerd per afzonderlijk deel van het schoolplein.

Daarnaast is een berekening uitgevoerd voor de situatie dat het volledige schoolplein wordt benut door vier groepen van 8 kinderen; in totaal 32 spelende kinderen. Een dergelijke situatie is in de praktijk nooit geconstateerd. Het is ook niet waarschijnlijk dat deze situatie zich zal voordoen.

Uitgaande van de gebruikstijden van het schoolplein buiten de gebruikelijke schooltijden is gerekend met een 'bedrijfsduur' van maximaal 5 uur in de dagperiode tot uiterlijk 19.00 uur. Dit is de maximale tijd dat het schoolplein buiten de gebruikelijke schooltijden opengesteld is voor het gebruik als algemeen speelterrein. Er is uitgegaan van 5 uur, de maximale tijd dat het schoolplein buiten de schooltijden geopend is.


Rekenresultaten

Langtijdgemiddeld beoordelingsniveau LAr,LT

In de onderstaande tabellen 1 en 2 is het berekende langtijdgemiddelde beoordelingsniveau LAr,LT vanwege het totale schoolplein (32 kinderen) en het hoogste LAr,LT van een deel van het schoolplein opgenomen.

Tabel 1: Rekenresultaten langtijdgemiddeld beoordelingsniveau LAr,LT (32 spelende kinderen)

Adres   Deel schoolplein   LAr,LT in dB(A) dagperiode  
Groenoord 200   Totaal speelterrein   34  
Groenoord 202   Totaal speelterrein   38  
Groenoord 204   Totaal speelterrein   41  
Groenoord 286-314   Totaal speelterrein   41  
Groenoord 255   Totaal speelterrein   41  
Groenoord 257   Totaal speelterrein   41  


Tabel 2: Rekenresultaten langtijdgemiddeld beoordelingsniveau LAr,LT (8 spelende kinderen)

Adres   Deel schoolplein   LAr,LT in dB(A) dagperiode  
Groenoord 200   Speelterrein zuid   33  
Groenoord 202   Speelterrein zuid   36  
Groenoord 204   Speelterrein zuid   38  
Groenoord 286-314   Speelterrein oost   37  
Groenoord 255   Speelterrein noord   39  
Groenoord 257   Speelterrein noord   40  

Piekgeluidniveau LAmax

In tabel 3 is het berekende piekgeluidniveau LAmax bij omliggende woningen opgenomen van spelende kinderen. In tabel 4 is het piekgeluidniveau LAmax van het schieten met een bal tegen een muur opgenomen.

Tabel 3: Rekenresultaten piekgeluidniveau LAmax spelende kinderen

Adres   LAmax in dB(A)  
Groenoord 200   58  
Groenoord 202   61  
Groenoord 204   63  
Groenoord 286-314   62  
Groenoord 255   65  
Groenoord 257   66  

Tabel 4: Rekenresultaten piekgeluidniveau LAmax schieten met een bal

Adres   LAmax in dB(A)  
Groenoord 200   51  
Groenoord 202   53  
Groenoord 204   66  
Groenoord 286-314   64  
Groenoord 255   70  
Groenoord 257   70  

Beoordeling

Uit de constateringrapporten blijkt dat het schoolplein buiten de schooltijden door een beperkt aantal kinderen tegelijkertijd gebruikt wordt (maximaal 8).

Uit de berekeningen blijkt dat de geluidbelasting ter plaatse van de rond het schoolplein gelegen woningen als gevolg van spelende kinderen op het schoolplein bij 8 spelende kinderen, maximaal 40 dB(A) bedraagt. Als gerekend wordt met een totaal aantal kinderen van 32 verspreid over het gehele schoolplein (8 per deel van het schoolplein) is het hoogste langtijdgemiddeld beoordelingsniveau 41 dB(A).

Dit niveau ligt onder de richtwaarde van 45 dB(A) voor een rustige woonwijk in een stad. Tevens wordt voldaan aan de in artikel 2.17 van het Activiteitenbesluit opgenomen geluidnormen voor het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau.

Ondanks dat voldaan wordt aan de richtwaarde van 45 dB(A) kan het geluid van spelende kinderen als storend worden ervaren. Echter, in een woonwijk als Groenoord behoort het geluid van spelende kinderen tot de gebiedseigen geluiden. Gelet op de te verwachten geluidniveaus is het geluid van spelende kinderen, zeker in de dagperiode, acceptabel.

Verder blijkt dat het piekgeluidniveau veroorzaakt door spelende kinderen buiten schooltijden kan voldoen aan de in het Activiteitenbesluit opgenomen geluidnormen voor de dagperiode. Ook het maximaal berekende piekgeluidniveau vanwege het schieten met een bal voldoet aan de geluidnormen van het Activiteitenbesluit. In het geluidrapport is bovendien aangetekend dat dit piekgeluidniveau veroorzaakt is door het krachtig schieten door een volwassen persoon. Kinderen van de basisschoolleeftijd zullen niet zo krachtig tegen de muur schieten. Het daadwerkelijke geluidniveau van het schieten met een bal tegen een muur zal hierdoor lager liggen dan is berekend.

6.4.4 Conclusie

De berekende geluidniveaus voldoen aan de richtwaarde voor het geluidniveau in een woonwijk in een stad. Ook wordt voldaan aan de geluidnormen van het Activiteitenbesluit. In het algemeen wordt daarom geen hinder verwacht door het, buiten schooltijden, spelen van kinderen op het schoolplein.

Spelende kinderen zijn echter een onlosmakelijk onderdeel van een woonwijk. Het zijn gebiedseigen geluiden. Enige geluiden vanwege spelende kinderen zijn acceptabel, zeker als het de dagperiode betreft.

De piekgeluidniveaus van spelende kinderen en van het schieten met een bal tegen een muur voldoen aan de geluidnorm van 70 dB(A) zoals gesteld in het Activiteitenbesluit.

Mede gelet op het maatschappelijke belang van de aanwezigheid van voldoende speelruimte voor kinderen zijn wij van mening dat het gebruik van het schoolplein als algemeen speelplein buiten de gebruikelijke schooltijden, niet leidt tot een onacceptabele aantasting van het woon- en leefklimaat in de omgeving van de school, zeker als dit beperkt wordt tot uiterlijk 19.00 uur.